Een uitlegvideo zonder camera

Ik wilde een korte video bij een product van mezelf. Geen filmpje van een werkplaats die niet bestaat, geen stockbeelden, geen presentatie met dia's. Gewoon in een minuut uitleggen hoe het werkt, in de tekenstijl die de site al had. Ik heb geen camera, geen studio en geen zin om zelf in beeld te komen. Het bleek te kunnen zonder. Er staan er nu twee op YouTube, en de tweede ging een stuk sneller dan de eerste.

De opzet bestaat uit twee gereedschappen. Remotion maakt video uit code: elke scène is een stukje React, en een render levert binnen een minuut een mp4 op. ElevenLabs levert de stem, via de API en niet via een app. Dat laatste is geen detail, daar kom ik op terug.

Begin bij de tekst, niet bij het beeld

Het script komt uitsluitend uit de pagina waar de video bij hoort. Niets erbij verzinnen, en weglaten wat snel veroudert: prijzen, acties, percentages. Per zin schrijf ik twee versies. Een gesproken versie voor de stem, met getallen uitgeschreven zoals ze klinken, en een ondertitel voor in beeld, met cijfers. Ongeveer 850 tekens is een minuut.

Daarna lees ik het hardop terug als eindredacteur. Een zin die op papier goed staat, kan uitgesproken te lang zijn.

Kies een stem op je eigen tekst

Niet op de demo van de stem. Ik liet vijf stemmen dezelfde openingszin inspreken en koos daarna. Dat kost een paar honderd credits en voorkomt dat je na de eerste hele video alsnog wisselt. Let op getallen: het ene model sprak "negenennegentig" onnatuurlijk uit, het andere deed het goed. Sindsdien heb ik één vaste stem, en elke video klinkt hetzelfde.

Laat de stem de tijd bepalen

Dit is de ontdekking. De API van ElevenLabs geeft naast de audio per letter terug op welk moment hij klinkt. Daardoor hoef ik geen tijdlijn te bouwen. Elke animatie hangt aan het woord dat hem aankondigt: zegt de stem "op je eigen site", dan schuift op dat moment het browservenster in beeld. De ondertitels kleuren mee met wat er gezegd wordt. Verander ik een zin en maak ik een nieuwe voice-over, dan verschuiven alle tijden vanzelf mee.

Eén valkuil: een animatie vlak voor het einde van een zin staat maar kort in beeld. Na elke nieuwe voice-over loop ik de momenten na, en laat ik zo'n animatie een woord eerder starten.

Bouw één toneel, geen dia's

Mijn eerste versie bestond uit losse infographic-dia's. Technisch klopte alles, en het was te mager. Het las als een presentatie. De tweede versie heeft één doorlopend toneel: vaste figuren op hetzelfde grondvlak, en per onderdeel komt er iets bij of gaat er iets af. Een grote kop bovenin, de ondertitel onderin zonder kader. Dat maakte het verschil tussen "had meer verwacht" en "zo goed als perfect".

Drie dingen die ik daarbij leerde. Het eerste beeld moet meteen compleet zijn, want apps tonen frame nul als voorvertoning wanneer je het bestand deelt. Een figuur moet in één oogopslag leesbaar zijn: een kleine hond met staande oren las als kat, hangoren losten het op. En let op wat er over een figuur heen beweegt: een pipet op weg naar een bakje leek op de kop van de hond te druppelen.

Render alle formaten uit één stem

Een voice-over, meerdere formaten. 16:9 voor YouTube en de site, 9:16 voor Reels, 4:5 voor de feed. Een extra formaat kost geen credits, alleen een paar seconden rekenen. De ondertitels staan altijd in beeld, omdat social en autoplay zonder geluid spelen. De mp4's bewaar ik niet in git: zeven megabyte per formaat, en in een minuut opnieuw te maken uit de bron.

Wat het kost

Ongeveer een credit per teken bij ElevenLabs, dus een video van een minuut kost zo'n 850 credits. De eerste proef, inclusief het kiezen van een stem en wat uitspraakvarianten, kostte ongeveer 2.700. Remotion is gratis voor bedrijven tot drie medewerkers. De rendertijd is verwaarloosbaar.

Wat het niet is

Geen echte situaties nabootsen. Geen AI-video van een team, een klant of een werkplaats die niet bestaat. Een tekening is eerlijk, en bij producten waar je voorzichtig moet zijn met claims is hij ook veiliger: een slapende vrouw bij een slaapproduct is al een belofte.

Publiceren blijft handwerk. Op YouTube upload ik geen ondertitelbestand als de tekst al in beeld staat, anders zie je hem dubbel. De eerste video staat er sinds gisteren. De derde wacht tot ik heb gezien wat de eerste twee doen.