Afgelopen week heb ik drie websites verkocht aan klanten. Geen grote trajecten, gewoon solide sites voor lokale bedrijven. Bij alle drie stelde ik dezelfde vraag: wil je zelf kunnen inloggen om dingen aan te passen? En bij alle drie was het antwoord nee. Twee ervan zeiden het letterlijk: als er iets moet veranderen, bellen we jou toch.
Dat is het moment waarop je gaat nadenken.
Ik beheer al meer dan twintig jaar websites, de meeste op WordPress. Honderden stuks. WordPress was altijd de logische keuze, juist omdat het klanten de mogelijkheid gaf om zelf content te beheren. Dat was het hele verkoopargument. Een systeem waar je zelf mee aan de slag kunt.
Maar wat ik steeds vaker merk: de meeste klanten willen dat helemaal niet. Ze willen een website die werkt. En als er iets aangepast moet worden, willen ze iemand bellen die het regelt. Niet inloggen in een dashboard vol knoppen, niet zelf uitzoeken waar ze dat ene blokje moeten aanpassen.
Het CMS-debat dat er niet toe doet
Toevallig barstte deze week een interessante discussie los in de webwereld. Cloudflare lanceerde EmDash, een nieuw CMS dat zichzelf de geestelijk opvolger van WordPress noemt. Gebouwd in TypeScript, serverless, met een sandboxed plugin-architectuur die het grootste beveiligingsprobleem van WordPress aanpakt. Matt Mullenweg, de oprichter van WordPress, reageerde defensief. Begrijpelijk, maar niet heel overtuigend.
De scherpste analyse kwam van Joost de Valk, de man achter Yoast SEO. Zijn punt: WordPress heeft geen nieuw laagje verf nodig, maar een structurele verbouwing. Het datamodel stamt uit het bloggingtijdperk. Alles wordt opgeslagen in dezelfde tabellen, of het nu een blogpost is of een webshopproduct. Blokken die je in Gutenberg maakt worden opgeslagen als HTML-comments in een enkel tekstveld. Elke API, elk headless framework, elke AI-toepassing moet die structuur er weer uit zien te halen.
Dat herken ik. De paar Next.js-sites die ik draai gaan zoveel beter om met structured data dan wat ik in WordPress voor elkaar krijg, zelfs met tools als Rank Math. Ik schreef daar eerder over: in een modern framework zet je schema markup neer zoals het hoort. In WordPress is het altijd een beetje ploeteren, een beetje improviseren, een beetje hopen dat de plugin doet wat je verwacht.
Maar dat is niet het hele verhaal
Wat me het meest aan het denken zet is niet welk CMS beter is. Het is de vraag of het CMS voor de meeste websites überhaupt nog de kern van de oplossing is.
Van die honderden WordPress-sites die ik host, is er een flinke groep waar het CMS eigenlijk overkill is. De klant logt niet in. De content verandert hooguit een paar keer per jaar. Wat die klant nodig heeft is een snelle, veilige website die gevonden wordt. Niet een heel systeem met gebruikersbeheer, plugin-updates en databaseonderhoud.
Die drie sites van afgelopen week bouw ik zonder CMS. Gewoon een strakke, snelle website. Geen WordPress, geen EmDash, geen Contentful. Niets om bij te houden, niets om te updaten, niets wat gehackt kan worden via een vergeten plugin. Mijn werk verschuift en dit past daar precies bij. En eerlijk gezegd voelt dat als een bevrijding.
Waar WordPress wel hoort
Ik ga WordPress niet afschrijven. Voor klanten die actief content publiceren, een webshop runnen, of een team hebben dat regelmatig de site bijwerkt, blijft een CMS onmisbaar. Maar ik merk dat ik daar steeds bewuster over nadenk. Niet meer automatisch WordPress erbij, maar eerst de vraag: wat heeft deze klant werkelijk nodig?
En als het antwoord een CMS is, dan geeft Joost me genoeg stof om na te denken over welk CMS. De structurele problemen die hij benoemt zijn reëel. Het zijn precies de dingen waar ik tegenaan loop als ik iets moderns wil bouwen op WordPress. EmDash is te jong om nu op in te zetten, maar het feit dat een partij als Cloudflare dit bouwt, zegt iets over de richting.
De toekomst van websites is niet één antwoord. Het is het juiste antwoord per klant. Soms is dat een CMS. Steeds vaker is het dat niet.